Bu qanday kasallik?
Menopauza davrida suyaklarning zaiflashishi (postmenopauzal osteopeniya va osteoporoz) — ayollar organizmida klimaks davrida estrogen gormoni miqdorining keskin kamayishi oqibatida suyak to‘qimasi zichligining tez yo‘qotilishi bilan kechadigan tizimli metabolik holatdir. Estrogen gormoni suyak to‘qimasida kalsiy, fosfor va boshqa muhim minerallarning saqlanib turishini hamda yangi suyak hujayralarining hosil bo‘lishini ta’minlaydi. Gormonlar darajasi pasayishi bilanoq suyaklarning yemirilish jarayoni ularning tiklanishidan ancha tezlashib ketadi.
Natijada suyaklar ichidan g‘ovaklashadi, yupqalashadi, elastikligini yo‘qotadi va eng yengil turtilish yoki past balandlikdan yiqilish oqibatida ham oson sinuvchan bo‘lib qoladi. Ayniqsa, umurtqa pog‘onasi, bilak va chanoq-son bo‘g‘imi suyagi eng katta xavf ostida bo‘ladi. Ko‘pincha bu jarayon uzoq vaqt yashirin kechadi va birinchi sinish sodir bo‘lgandagina aniqlanadi. Ratsionni boyitish, kalsiyning ichakda so‘rilishini ta’minlash va suyak to‘qimasini oziqlantiruvchi tabiiy vositalardan foydalanish orqali suyak mustahkamligini uzoq yillar saqlab qolish mumkin.
Asosiy belgilari
- Bel va umurtqa sohasidagi doimiy simillovchi og‘riq: Tik turganda yoki uzoq piyoda yurganda kuchayadigan va dam olganda bosiladigan noqulaylik.
- Qomatning bukchayishi va bo‘yning qisqarishi: Umurtqa suyaklarining mikrosinishlari va asta-sekin cho‘kishi tufayli bo‘y uzunligining 2–4 sm ga qisqarib qolishi.
- Suyaklarning arzimas sabab bilan sinishi: Katta bo‘lmagan jismoniy ta’sir, turtilish yoki noqulay qadam bosish oqibatida bilak, qovurg‘a va son suyagining sinishi.
- Tunda boldir mushaklarining tortishishi: Kalsiy va magniy minerallari almashinuvining buzilishi sababli oyoqlarda paydo bo‘ladigan tutqanoqsimon og‘riqlar.
- Tishlar va milklar salomatligining yomonlashishi: Tish emalining yupqalashishi, karies tez paydo bo‘lishi va milklar bo‘shashib, tishlarning qimirlab qolishi.
- Tirnoq va sochlarning mo‘rtlashishi: Organizmda mineral zaxirasi tugashi hisobiga tirnoqlarning qatlamlanib sinishi va sochlarning kuchli to‘kilishi.
Sabablari va xavf omillari
- Estrogen gormoni darajasining keskin tushib ketishi: Klimaks davrida tuxumdonlar faoliyatining so‘nishi suyak to‘qimasining himoyasiz qolishiga olib keladi.
- Kalsiy va D3 vitamini yetishmovchiligi: Yosh o‘tishi bilan ichakda kalsiy so‘rilishi qiyinlashishi va quyosh nuri kamligi tufayli D vitamini tanqisligi.
- Kamharakat turmush tarzi: Jismoniy faollikning kamligi tufayli suyak to‘qimalariga tushadigan mexanik stimulyatsiyaning yo‘qolishi.
- Erta klimaks va jarrohlik yo‘li bilan menopauza: Tuxumdonlar 45 yoshdan oldin olib tashlanganda yoki faoliyati to‘xtaganda suyaklarning erta yemirilishi.
- Noto‘g‘ri ovqatlanish va kalsiyni yuvuvchi mahsulotlar: Haddan tashqari ko‘p qora qahva ichish, sho‘r taomlar va gazlangan shirin ichimliklarni ko‘p iste’mol qilish.
- Irsiy moyillik: Oiladagi katta yoshli ayollarda erta osteoporoz yoki son suyagi sinishi holatlari kuzatilgan bo‘lishi.
Oldini olish va kurashish
Ratsionni kalsiy va oqsilga boyitish
Har kuni sut mahsulotlari, qattiq pishloq, kunjut, baliq, tuxum va ko‘katlarni muntazam iste’mol qilish.
Ochiq havoda sayr qilish va quyosh nuri qabul qilish
Organizmda D3 vitamini tabiiy sintezlanishi uchun har kuni ertalabki quyoshda kamida 20–30 daqiqa yurish.
Muntazam yengil jismoniy yuklama
Suyak zichligini rag‘batlantirish uchun har kuni piyoda yurish, yengil mashqlar va davolovchi gimnastika bilan shug‘ullanish.
Suyak zichligini (densitometriya) tekshirtirib borish
Menopauza boshlangandan so‘ng har yili suyak holati va kalsiy darajasini nazoratdan o‘tkazish.
Zararli odatlardan va ortiqcha qahvadan voz kechish
Kalsiyning organizmdan chiqib ketishiga sabab bo‘ladigan kofein, spirtli ichimliklar va chekishdan tiyilish.
Tabiiy minerallar va fitokomplekslarni o‘z vaqtida qabul qilish
Suyak yemirilishini kutmasdan, kollagen, minerallar va organizm gormonal muvozanatini qo‘llovchi tabiiy vositalardan foydalanish.
Nutva
Organizmni qo'llab-quvvatlash uchun Nutva mahsulotlari
Sog'lom turmush tarziga qo'shimcha sifatida. Mahsulotlar dori vositasi emas.
Nutva Complex (German Technology)
Tarkibidagi tabiiy kollagen, glyukozamin va biologik faol moddalar suyak mikrotuzilmasini oziqlantiradi, ularning g‘ovaklashib sinuvchan bo‘lib qolishining oldini oladi va to‘qimalar elastikligini oshiradi.
1 280 000 760 000 so'mdan · har biri · 3 quti olinganda
Nutva Omega-3
Suyak to‘qimalarida kalsiyning to‘liq va sifatli o‘zlashishiga yordam beradi, tomirlar elastikligini saqlaydi hamda suyak massasining gormonal sabablarga ko‘ra yo‘qotilishini sekinlashtiradi.
640 000 380 000 so'mdan · har biri · 3 quti olinganda
