Immunitetni ko'tarish uchun nima qilish kerak

Kuz kirib, havo sovishi bilan atrofdagilar birin-ketin yo'taladi, burni bitadi. Siz ham «immunitetni ko'tarish uchun nima qilish kerak?» deb o'ylayotgan bo'lsangiz, bilib qo'ying: immunitet tizimiga kundalik odatlar sezilarli ta'sir qiladi, lekin uni bir kunda «tez ko'tarib» beradigan sehrli tabletka yo'q. Bu maqolada kuz va qishda haqiqatan ishlaydigan 10 ta usulni, uy sharoitida nimalarni qilish mumkinligini va qachon shifokorga borish kerakligini sodda tilda tushuntiramiz.

Immunitetni tezda ko'tarib bo'ladimi?

Qisqa javob: yo'q. Immunitet bitta a'zo emas, balki teri, shilliq qavat, qon hujayralari va boshqa tizimlarning birgalikdagi ishi. Shuning uchun «bir haftada immunitetni ko'taring» degan va'dalar odatda marketing, tibbiyot emas. Immunitet tizimining normal ishlashi uchun tanaga uzoq muddat davomida to'g'ri sharoit kerak: yetarli uyqu, to'liq ovqatlanish, harakat, stressni boshqarish va zarur vitamin hamda minerallar.

Yana bir muhim nuqta: maqsad immunitetni haddan tashqari «zo'rlash» emas, uning normal faoliyatini qo'llab-quvvatlash. Agar siz tez-tez kasallanayotgan bo'lsangiz, avval sababini aniqlash kerak, keyin choralar ko'rish kerak.

Nega aynan kuz va qishda ko'proq kasal bo'lamiz? Sabab bitta emas: odamlar yopiq xonalarda ko'proq vaqt o'tkazadi, xonalar kam shamollatiladi, kun qisqarib, quyosh nuri kamayadi, ovqatlanishda yangi sabzavot va meva kamayib, og'ir, yog'li taomlar ko'payadi. Aynan shu omillarga ta'sir qilish mumkin, shuning uchun quyidagi qadamlarni sentyabr-oktyabrda boshlash eng qulay.

Immunitetni oshirish usullari: uy sharoitida 10 ta amaliy qadam

Yetarli uxlang. AQSh Kasalliklarni nazorat qilish markazi (CDC) 18–60 yoshdagi kattalarga kuniga kamida 7 soat uyqu tavsiya qiladi. Uyqu yetishmasa, stress va charchoq ortadi, umumiy salomatlik yomonlashadi. Har kuni bir xil vaqtda yotib, bir xil vaqtda turishga harakat qiling.
Kuniga kamida 400 g sabzavot va meva iste'mol qiling. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) kattalar uchun aynan shu miqdorni tavsiya qiladi. Kuzda bozorda anor, olma, xurmo, sabzi, karam, qovoq mo'l bo'ladi, ulardan foydalaning.
Haftasiga kamida 150 daqiqa harakat qiling. JSST kattalarga o'rtacha intensivlikdagi jismoniy faollikni aynan shu hajmda tavsiya qiladi. Tez yurish ham yetarli, uni haftaning 5 kuniga bo'lib qo'yish mumkin.
Shakar va tuzni me'yorda tuting. JSST kattalar uchun tuzni kuniga 5 g dan kam, erkin shakarni esa kunlik energiyaning 10 foizidan kam qilishni tavsiya qiladi. Shirinlik va sho'r yeguliklar ko'p bo'lsa, ovqatlanish muvozanati buziladi.
Stressni boshqaring. Doimiy asabiylik va uyqusizlik umumiy holatni pasaytiradi. Kunlik sayr, nafas mashqlari, yaqinlar bilan suhbat yordam beradi. Stress haqida batafsil surunkali stress sahifasida o'qishingiz mumkin.
Qo'lni tez-tez yuving, xonani shamollating. Bu oddiy odat respirator infeksiyalar tarqalishini kamaytirishga yordam beradi. Ayniqsa jamoat transporti, bozor va ish joyidan keyin qo'lingizni sovunlab yuving.
Chekishdan va ichkilikdan saqlaning. Ular organizmga qo'shimcha yuk beradi va umumiy sog'liqqa salbiy ta'sir qiladi. Imkon bo'lsa, shifokor bilan tashlash rejasini tuzing.
Kunduzi yorug'likda yuring. Kuz va qishda ham imkon qadar kun yorug'ida ochiq havoda bo'ling. Bu kayfiyatga ham, vitamin D hosil bo'lishiga ham foyda qilishi mumkin.
Emlashlar haqida shifokordan so'rang. Emlash og'ir infeksiyalardan himoyalanishning isbotlangan usullaridan biri. Qaysi emlash sizga kerakligini (masalan, grippga qarshi) oilaviy shifokor yoki poliklinika vrachi aytadi.
Tanqislikni tahlil bilan aniqlang. Temir, vitamin D yoki B12 yetishmasligi charchoq va tez-tez kasallanishga o'xshash belgilar berishi mumkin. Taxmin bilan emas, tahlil bilan ish tuting.

Amaliyotda bu qadamlarni birdaniga emas, birin-ketin joriy qilgan ma'qul. Masalan, birinchi haftada faqat uyqu vaqtini tartibga soling, ikkinchi haftada kunlik sayrni qo'shing, uchinchi haftada tuz va shirinlikni kamaytiring. Kichik, lekin barqaror o'zgarishlar katta va'dalardan ko'ra uzoq vaqt ishlaydi, chunki odat bir kunda emas, haftalar davomida shakllanadi.

Bu ro'yxatda hech qanday «super mahsulot» yo'q, chunki eng ishonchli yo'l bir necha oddiy odatning birgalikdagi ta'siri. Vitaminlar va qo'shimchalar bu odatlarning o'rnini bosmaydi, ularga faqat qo'shimcha bo'lishi mumkin.

Qaysi vitamin va minerallar immunitet uchun muhim?

Quyidagi jadvalda immunitet bilan bog'liq mashhur moddalar, ularning asosiy manbalari va ehtiyot choralari berilgan. Raqamlar Buyuk Britaniya sog'liqni saqlash xizmati (NHS) ma'lumotlariga asoslangan va kattalar uchun umumiy yo'riqnoma hisoblanadi, shaxsiy me'yorni shifokor belgilaydi.

Modda	Kattalar uchun ehtiyoj (NHS)	Oziq-ovqat manbalari	Ehtiyot chorasi
Vitamin C	40 mg/kun	Sitrus mevalar, bolgar qalampiri, qulupnay, brokkoli	Kuniga 1000 mg dan oshsa, qorin og'rig'i va ich ketishi mumkin
Vitamin D	10 mcg (400 XB)/kun	Yog'li baliq, tuxum sarig'i, qizil go'sht, quyosh nuri	Qo'shimchalar uchun kunlik yuqori xavfsiz chegara 100 mcg (4000 XB)
Rux	Erkaklar ~9,5 mg, ayollar ~7 mg	Go'sht, sut mahsulotlari, don mahsulotlari	Qo'shimcha sifatida shifokor aytmasa, kuniga 25 mg dan oshirmang
Selen	Erkaklar 75 mcg, ayollar 60 mcg	Baliq, go'sht, tuxum, yong'oq	Qo'shimchalarda kuniga 350 mcg yoki undan kam xavf tug'dirmaydi
Temir	Erkaklar 8,7 mg, ayollar (19–49 yosh) 14,8 mg	Qizil go'sht, dukkaklilar, quruq mevalar	Kamqonlik aniqlansa, dozani shifokor belgilaydi

Ko'rib turganingizdek, ko'pchilik bu moddalarni xilma-xil ovqatlanish orqali olishi mumkin. Qo'shimcha kerak bo'ladigan holatlar: tanqislik tahlilda tasdiqlangan, ovqatlanish cheklangan yoki quyosh nuri kam tushadigan davr.

Vitamin D, temir va rux tanqisligini qanday bilish mumkin?

Tanqislik belgilari ko'pincha bir-biriga o'xshaydi: tez charchash, holsizlik, tez-tez kasallanish. Faqat belgiga qarab «menga D vitamini kerak» yoki «temir yetishmayapti» deb xulosa qilib bo'lmaydi. Masalan, NHS ma'lumotiga ko'ra, temir tanqisligi kamqonligi charchoq, nafas qisilishi, rangning oqarishi, yurak urishining tezlashishi bilan namoyon bo'lishi mumkin, sababini (masalan, qon yo'qotish) esa shifokor aniqlashi kerak. Batafsil: temir tanqisligi kamqonligi haqida qo'llanma.

Vitamin D alohida e'tiborga loyiq, chunki kuz va qishda uning hosil bo'lishi kamayishi mumkin. Belgilari, xavf guruhlari va tahlil haqida vitamin D yetishmasligi belgilari maqolasida yozdik. Zaif immunitet va tez-tez kasallanish haqida umumiy ma'lumotni zaif immunitet sahifasida topasiz.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak

Immunitetni oshirish usullari uy sharoitida yordam beradi, lekin ba'zi holatlarda uyda o'zingizni «ko'tarishga» urinish xavfli. Quyidagi belgilar bo'lsa, shifokorga boring:

shamollash yil davomida tez-tez takrorlansa yoki odatdagidan uzoq cho'zilsa;
harorat bir necha kun tushmasa yoki nafas qisilishi, ko'krak og'rig'i paydo bo'lsa;
sababsiz vazn yo'qotish, tungi terlash, bo'yin yoki qo'ltiq ostidagi limfa tugunlarining kattalashishi kuzatilsa;
doimiy holsizlik, rangning oqarishi, yurak urishining tezlashishi, soch va tirnoq o'zgarishlari bo'lsa;
jarohat va yaralar uzoq bitmasa, og'iz bo'shlig'ida yaralar tez-tez chiqsa;
surunkali kasalligingiz (diabet, qalqonsimon bez, buyrak, yurak) bo'lsa yoki doimiy dori ichayotgan bo'lsangiz;
homilador yoki emizikli bo'lsangiz, har qanday qo'shimchani faqat shifokor bilan kelishib qabul qiling.

Shifokor qon tahlili (umumiy qon tahlili, ferritin, vitamin D va boshqalar) buyurishi mumkin. Davolash va dori tanlash faqat shifokor vakolatida.

Nutva Immuno qanday yordam berishi mumkin

Agar ovqatlanishingizda xilma-xillik yetishmasa yoki kuz-qish mavsumida ratsionni to'ldirishni istasangiz, shifokor bilan maslahatlashib, vitamin-mineral majmuasini ko'rib chiqishingiz mumkin. Nutva Immuno immunitet tizimining normal faoliyatini qo'llab-quvvatlaydigan biologik faol qo'shimcha (BFQ). Bir kapsulada (500 mg, qadoqda 60 kapsula):

vitamin C (L-askorbin kislota) 200 mg, vitamin D3 (xolekalsiferol) 1000 XB, vitamin A 2 mg, vitamin E 20 mg;
B guruhi: B1 3 mg, B2 4 mg, B3 18 mg, B5 10 mg, B6 4 mg, metilfolat (B9) 400 mcg, metilkobalamin (B12) 40 mcg;
minerallar: temir glisinat 68 mg, rux pikolinat 125 mg, selen 60 mcg, yod 150 mcg, marganets 3 mg, mis 4 mg, molibden 60 mcg, xrom 100 mcg.

Bu tarkib immunitet tizimining normal ishlashini qo'llab-quvvatlashga mo'ljallangan. Mahsulot dori vositasi emas, kasallikni davolamaydi va muvozanatli ovqatlanish, uyqu, harakat hamda shifokor buyurgan dorilarning o'rnini bosmaydi. Ruxsatnoma raqami: №1578927 (O'zR Sog'liqni saqlash vazirligi), ishlab chiqaruvchi «NUTVA PHARM» MChJ.

Ehtiyot choralari. Tarkibda temir bor: kamqonlik aniqlangan bo'lsa, temir dozasini shifokor belgilaydi. Boshqa temir yoki vitamin qo'shimchalari bilan birga ichishdan oldin shifokor bilan maslahatlashing. Homiladorlik va emizish davrida faqat shifokor bilan kelishib qabul qiling. Qabul qilish tartibi: qadoqdagi yo'riqnomaga va shifokor tavsiyasiga amal qiling.

Ko'p beriladigan savollar

Immunitetni tez ko'tarish mumkinmi?

Yo'q, bir kunda yoki bir haftada immunitetni «ko'tarib» beradigan vosita yo'q. Natijani uyqu, ovqatlanish, harakat va stress nazorati kabi odatlar uzoq muddatda beradi. «Tezkor» natija va'da qilingan mahsulotlardan ehtiyot bo'ling.

Immunitetni uy sharoitida oshirish uchun nima qilish kerak?

Kuniga kamida 7 soat uxlang, 400 g sabzavot va meva iste'mol qiling, haftasiga 150 daqiqa harakat qiling, qo'lni yuving va stressni boshqaring. Bu odatlar uy sharoitida bajariladi va qimmat vositalarni talab qilmaydi.

Immunitetni ko'tarish uchun qaysi vitaminlar kerak?

Vitamin C, vitamin D, rux, selen, temir va B guruhi vitaminlari immunitet tizimi faoliyati bilan bog'liq. Ko'pchilik ularni ovqatdan oladi. Qo'shimcha kerakmi yoki yo'qmi, tahlil va shifokor ko'rigidan keyin aniq bo'ladi.

Vitamin C ni ko'p ichsam, shamollamaymanmi?

Yo'q, ko'p miqdor shamollashdan kafolat bermaydi. NHS ma'lumotiga ko'ra kuniga 1000 mg dan oshsa, qorin og'rig'i va ich ketishi mumkin. Ortiqcha doza foyda emas, noqulaylik keltirishi mumkin.

Bolalar uchun immunitetni oshirish usullari bormi?

Uyqu, ovqatlanish, harakat va qo'l gigienasi bolalar uchun ham asosiy. Biroq bolalarga vitamin yoki qo'shimcha berishdan oldin pediatr bilan maslahatlashing: bolalar uchun me'yorlar kattalarnikidan farq qiladi.

Hamma vitaminni birdan ichish kerakmi?

Yo'q. Keraksiz yoki ortiqcha miqdor foyda bermaydi, ba'zi minerallar (masalan, temir va rux) ortiqcha bo'lsa zarar qilishi mumkin. Qaysi modda kerakligini tahlil va shifokor aniqlab beradi.